Zakład Historii Języka Polskiego i Dialektologii UW

ZAINTERESOWANIA NAUKOWE

- rozwój polszczyzny poza granicami kraju, w szczególności na dawnych Kresach północno-wschodnich: na Litwie, Łotwie, Białorusi;

- kontakty języka polskiego z innymi językami, zwłaszcza kontakty polsko-rosyjskie, polsko-litewskie i polsko-białoruskie na obszarze dawnego Księstwa Litewskiego;

- polska leksykografia gwarowa dawna i współczesna,

- dialektologia polska, w szczególności współczesny stan gwar ludowych,

- rozwój historyczny języka polskiego, zwłaszcza w sferze słownictwa (zapożyczenia łacińskie, wschodniosłowiańskie, włoskie w języku polskim);

- zróżnicowania regionalnego dawnej i współczesnej polszczyzny;

- stylistyka i retoryka,

- onomastyka, zwłaszcza nazwiska i nazwy miejscowe na pograniczach językowych i kulturowych,

- historia nauki polskiej, zwłaszcza językoznawstwa (np. rola Jana Karłowicza w nauce polskiej)

- język autorów (Henryk Sienkiewicz, Jan Lam, Michał Czajkowski, Antanas Baranauskas),

- zagadnienia normatywne; zwłaszcza dotyczące polszczyzny poza granicami kraju.

PRZEBIEG KARIERY NAUKOWEJ, ZATRUDNIENIE

Rok uzyskania tytułu profesora – 2012

Książka Polska leksykografia gwarowa, Warszawa 2011.

Rok uzyskania stopnia doktora habilitowanego – 2002

Rozprawa habilitacyjna: Gwary polskie na Kowieńszczyźnie, Warszawa – Puńsk 2002, ss. 425.

Rok uzyskania stopnia doktora – 1995

Rozprawa doktorska: Wpływy języka rosyjskiego na w zakresie słownictwa na polszczyznę okresu zaborów (na podstawie prasy warszawskiej z lat 1795-1918) napisana w Instytucie Języka Polskiego UW pod kierunkiem prof. dra hab. Stanisława Dubisza, kmpis, ss. 367.

Zatrudnienie – od roku 1988 na Uniwersytecie Warszawskim, obecnie zatrudniona na stanowisku profesor w Instytucie Języka Polskiego na Wydziale Polonistyki UW.  

W latach 1995-2000 – wykładowca na Uniwersytecie Wileńskim (Wilno, Litwa), dodatkowo w roku 1995/1996 -  na Wileńskim Uniwersytecie Pedagogicznym (delegacja MNiE)

W roku ak. 2011/2012 – profesor wizytujący na Uniwersytecie Wileńskim.

W latach 2001-2018 – wyjazdy krótkoterminowe na wykłady w Katedrze Filologii Polskiej Uniwersytetu Wileńskiego, od roku 2007 w ramach programu Erasmus-Socrates (profesor wizytujący)

W latach 2005, 2007, 2011, 2013 – wyjazdy krótkoterminowe na wykłady w Centrum Slawistycznym Państwowego Uniwersytetu Białoruskiego w Mińsku, Białoruś (profesor wizytujący).

DZIAŁALNOŚĆ NAUKOWA, DYDAKTYCZNA I ORGANIZACYJNA

Funkcje pełnione na Uniwersytecie Warszawskim

- Członek Komisji Certyfikacyjnej (rektorskiej) od r. 2016

- Prodziekan ds. rozwoju kadry naukowej –lata 2012-2016

- Kierownik Zakładu Historii Języka Polskiego i Dialektologii UW – lata 2000-2012

- Członek Komisji Kadrowej do r. 2012

- Członek Rady Wydziału Polonistyki UW (lata 2005-2008, 2012-2016)

- Pełnomocnik Dziekana ds. studenckich na Wydziale Polonistyki UW w latach 1991-1995

Udział w pracach rad naukowych, kolegiów redakcyjnych

- „Prace Filologiczne” – redaktor naczelny – od roku 2005

- „Slavistica Vilnensis” – członek Rady Naukowej czasopisma (Wilno, Litwa)

- „Gwary dziś”. Rocznik  – członek Rady Naukowej czasopisma (Poznań)

- „Studia Łomżyńskie” – członek Rady Naukowej czasopisma (Łomża)

- „Studia Elbląskie” – członek Rady Naukowej czasopisma (Elbląg)

- Redaktor naczelny serii Biblioteka „Prac Filologicznych” (Warszawa, UW)

- Współredaktor serii „Studia Gwaroznawcze”  (Łomża)

- Członek Komitetu Redakcyjnego 4 serii – „Niematerialne dziedzictwo kulturowe w Polsce i jego ochrona”;  „Prace Językoznawcze Instytutu Filologii Polskiej UKSW”; „Gwary Mazowsza, Podlasia i Suwalszczyzny”, „Suwalszczanie o swojej przeszłości”

- Członek Rady Naukowej Instytutu Języka Polskiego UW

- Członek Rady Naukowej Instytutu Polonistyki Stosowanej UW

Współpraca z instytucjami, organizacjami i towarzystwami naukowymi

Udział w pracach komitetów naukowych PAN, innych organów i ciał opiniodawczych

Członek specjalista Komitetu Językoznawstwa PAN – 2015-2019

Członek Komisji Dialektologicznej przy Międzynarodowym Komitecie Slawistów

Członek Zespołu Języka Polskiego poza Granicami Kraju przy Radzie Języka Polskiego

Ekspert – członek Rady ds. Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego przy Ministrze Kultury i Dziedzictwa Narodowego –2012-2017 roku

Członek Zespołu ds. niematerialnego dziedzictwa kulturowego w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego – l. 2010-2012

Działalność w międzynarodowych i krajowych towarzystwach i organizacjach naukowych:

Towarzystwo Kultury Języka – od r. 2002 wiceprzewodnicząca oddziału warszawskiego, członek Zarządu, od roku 2007 członek Prezydium TKJ, członek Sekcji Gwaroznawczej

Towarzystwo Naukowe Warszawskie – r. 2008 – członek korespondent, r. 2010 – członek zwyczajny, w latach 2012-2014 sekretarz Wydziału I; w latach 2014-2016 zastępca sekretarza generalnego, członek Prezydium TNW

Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów – członek (w latach 2011-2013 prezes ŁTN)

Uczestnictwo w pracach Komisji Oceniającej Olimpiady Literatury i Języka Polskiego

 Uczestnictwo w pracach Komisji Oceniającej Olimpiady Literatury i Języka Polskiego na szczeblu centralnym w Warszawie od r. 1993, w latach 1997-2000 także udział w pracach Komisji Oceniającej  Republikańskiej Olimpiady Literatury i Języka Polskiego na Litwie - członek komisji (1997, 1998, 2000), przewodnicząca komisji (1999).

Współpraca z zagranicą

Staże i wyjazdy zagraniczne – Litwa –  Wilno (Uniwersytet Wileński – wykładowca i profesor wizytujący w latach 1995-2000, 2011/2012, wyjazdy krótkookresowe w ramach Erasmus), Białoruś – Mińsk, Ukraina – Lwów.

Współpraca z Centrum Polonistycznym Uniwersytetu Wileńskiego w organizacji ekspedycji dialektologicznych w latach 2001-2012, w latach 2011-2015 w projekcie badawczym dotyczącym roli Jana Karłowicza jako animatora życia naukowego i kulturalnego na przełomie XIX i XX wieku, w opracowywaniu Normatywnego słownika polskich nazw miejscowych z obszaru Litwy  w latach 2017-2018 i w innych inicjatywach naukowo-badawczych.

Granty, uczestnictwo w pracach zespołowych

- Od 1987 r. udział w pracach Zespołu Badań Języka Środowisk Polonijnych PJSIJP UW (por. Słownik wyrazów polonijnych. Zeszyt próbny, Warszawa 1988)

- W latach 1998-1999 kierownik tematu finansowanego przez MEN (dotacja celowa) „Język uczniów polskojęzycznych szkół średnich na Litwie. Kultura języka polskiego”;

- Od 1999 r. udział w pracach zespołu Zakładu Historii Języka Polskiego i Dialektologii UW Analizy tekstów staropolskich (opracowanie ponad 100 haseł do słownika etymologiczno-motywacyjnego staropolszczyzny: Glosariusz staropolski – dydaktyczny słownik etymologiczny oraz artykułu poświęcony analizie języka Legendy o świętym Aleksym)

- W latach 2006-2008 kierownik zespołu opracowującego portal internetowy „Gwary polskie. Przewodnik multimedialny” w ramach zadania dofinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (priorytet Dziedzictwo kulturowe / Kultura ludowa)

- W latach 2010-2011 kierownik zespołu opracowującego rozszerzoną wersję przewodnika multimedialnego w ramach zadania dofinansowanego przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego (priorytet Dziedzictwo kulturowe / Kultura ludowa) - wersja rozszerzona Dialektologia polska. Kompendium internetowe

- W latach 2010 – 2013 kierownik projektu badawczego własnego Język polski pogranicza litewsko-łotewsko-białoruskiego na tle innych odmian polszczyzny północnokresowej, Nr N N104 056038 (współpraca: dr Kristina Rutkovska z Litwy – Uniwersytet Wileński).

- Udział w projekcie badawczym Uniwersytetu Wileńskiego pt. Janas Karlovičius - XIX ir XX a. sandūros mokslinio ir kultūrinio gyvenimo skleidėjas, grant przyznany przez: Lietuvos mokslo taryba (ang. Research Council of Lithuania), nr VAT-12012 (w ramach grantu kwerenda archiwalna w Litewskim Centralnym Archiwum Historycznym w Wilnie oraz opracowanie artykułów do czasopism i na stronę internetową).

Udział w konferencjach i sympozjach naukowych (wybór ważniejszych referatów z lat 2009-2018):

  1. Konferencja międzynarodowa Językowe i kulturowe dziedzictwo Wielkiego Księstwa Litewskiego. Millenium Litwy 1009-2009, Bydgoszcz-Ostromecko 14-16 listopada 2009; referat: Cmentarze na Litwie jako znak wielokulturowego dziedzictwa WXL.
  2. Konferencja międzynarodowa Cmentarze jako znak kulturowy pogranicza polsko-wschodniosłowiańskiego, Biała Podlaska 23-24 kwietnia 2009; referat: Uwagi o polskich inskrypcjach nagrobnych na Litwie
  3. Konferencja międzynarodowa VI Międzynarodowa Konferencja Dialektologiczna „Gwary dziś”: „Aktualne problemy dialektologii słowiańskiej” Poznań - Obrzycko, 12-15 maja 2010 r.;  referat: O projekcie opracowania bazy tekstów gwarowych "Nowy Kolberg
  4. Konferencja międzynarodowa Polskie dziedzictwo językowe na Kresach. W 20-lecie badań Profesora Janusza Riegera nad polszczyzną kresową, Warszawa, 20-21 XI 2011 r.; referat: Sytuacja języka polskiego w okolicach Wiłkomierza na Litwie.
  5. Konferencja ogólnopolska Glosa do leksykografii polskiej III, Warszawa, 15-16 IX 2011 r.; referat:  Dziewiętnastowieczne słowniczki gwarowe jako źródła do dziejów polskiej leksykografii gwarowej
  6.  Konferencja międzynarodowa: Konstantinas Sirvydas – initiator of Lithuanian lexicography , 10-11 May 2012 at the Institute of the Lithuanian Language (Wilno, Litwa), referat: Uwagi o leksykograficznym opracowaniu części polskiej trójjęzycznego słownika Konstantego Szyrwida.
  7. Konferencja międzynarodowa: Wspólnota językowa dawnego Wielkiego Księstwa Litewskiego wczoraj, dziś, jutro?Warszawa, Instytut Slawistyki PAN, 18-19 października 2012 r., referat: Uwagi o sytuacji gwar polskich pogranicza litewsko-łotewsko-białoruskiego.
  8. Konferencja międzynarodowa: Niematerialne dziedzictwo kulturowe: wartości – źródła – ochrona Lublin, 25 – 26 października 2012, referat: Dialektologia a ochrona niematerialnego dziedzictwa kulturowego.
  9. Konferencja międzynarodowa: “Традиції та новаторство в сучасних діалектологічних студіях”, Lwów4-6.10.2012, Інститут українознавства ім. І. Крип’якевича НАНУ, referat: Perspektywy polskiej dialektologii – ogólne założenia Korpusu Gwar Polskich.
  10. Konferencja ogólnopolska: Dialektologia jako nauka interdyscyplinarna – nowe wyzwania a tradycja badań regionalnych. Suwałki, Wyższa Szkoła Suwalsko-Mazurska, 23-24 VII 2012, referat: Zakres i funkcje polszczyzny na pograniczu litewsko-łotewsko-białoruskim.
  11. Konferencja ogólnopolska: Gwara i tekst, Kraków, UJ, 27-28.09.2013 r.,  referat:  O reprezentatywności tekstów gwarowych – podstawy planowanego Korpusu Gwar Polskich.
  12. Konferencja międzynarodowa: Funkcjonowanie języków i literatur na Litwie. Polsko-litewskie związki naukowe i kulturowe, Wilno, Litwa, 8-9.11.2013 r., referat: Halina Karaś, Osiągnięcia Jana Karłowicza w zakresie językoznawstwa polonistycznego.
  13. Konferencja ogólnopolska: Europejskie i regionalne instrumenty ochrony języków zagrożonych, Warszawa, Sejm RP, 25.11.2013, referat: Jak chronić ginące gwary i dialekty.
  14. Seminarium polsko-litewskie: Janas Karlovicius ir jo epocha, Wilno, Uniwersytet Wileński, 14.06.2013 r., referat: Dokonania Jana Karłowicza w zakresie językoznawstwa polonistycznego. Jan Karłowicz jako dialektolog.
  15. Konferencja ogólnopolska: Glosa do leksykografii polskiej IV. Słowniki, które nie powstały i nie powstaną, Warszawa, Uniwersytet Warszawski, 21-22.09.2013 r., referat: Z dziejów niedokończonego „Słownika wyrazów obcego a mniej jasnego pochodzenia…”  Jana Karłowicza.
  16. Konferencja międzynarodowa: Wpływy języka niemieckiego na strukturę gramatyczną i leksykalną języków słowiańskich, Poznań, Uniwersytet Adama Mickiewicza, 13-15 V 2014 r., referat: Halina Karaś, Krystyna Rutkowska, Wyrazy pochodzenia niemieckiego w polszczyźnie gwarowej na Litwie.
  17. Konferencja ogólnopolska: Dialog pokoleń, Warszawa, Towarzystwo Kultury Języka, Uniwersytet Warszawski, 19-20 XI 2014, referat: Odrodzenie polszczyzny czy jej zanik? O sytuacji języka polskiego na Wschodzie.
  18. Konferencja ogólnopolska: Dialog pokoleń 2, Warszawa, Towarzystwo Kultury Języka, Uniwersytet Warszawski, 4-5.11.2015, referat: Sytuacja polszczyzny na pograniczu litewsko-łotewsko-białoruskim.
  19. Konferencja ogólnopolska: Polskie dziedzictwo duchowe i kulturowe na Wschodzie w 1050. Rocznicę Chrztu Polski, Warszawa – Senat RP, 10 XI 2016; organizator – Senat RP; krajowa, referat: Polszczyzna kresowa dziedzictwem dawnych wieków.
  20. Konferencja ogólnopolska: Gwiazdy i outsiderzy nauki – wiek XIX i XX, Warszawa, 14 XI 2016, organizator: TNW; referat: Jan Karłowiczjego pozycja w nauce polskiej przełomu XIX i XX wieku.
  21.  Konferencja ogólnopolska: Język w regionie – region w języku II, Poznań, 17-18 XI 2016; organizator: UAM-PTPN, referat O niektórych wyznacznikach regionalnego zróżnicowania polszczyzny północnokresowej (na przykładzie Litwy).
  22. Sympozjum – dyskusja panelowaFilologia uniwersytecka dzisiaj. Perspektywy i zagrożenia, Warszawa, 15.05.2017 r., organizator – TNW, FJP, referat z I. Winiarską-Górską, Filologia na studiach polonistycznych.
  23. III Kongres Kultury Regionów. NOWORODAK, czyli transmisyjna płodność dziedzictwa; Nowy Sącz, 17-20.10.2017,  organizator: Małopolskie Centrum Kultury SOKÓŁ w Nowym Sączu, Departament Kultury i Dziedzictwa Narodowego Urzędu Marszałkowskiego w Krakowie; krajowa; referat: Polacy i język polski na Litwie.
  24. Sympozjum Język – historia – kultura: dawniej i dziś, Warszawa, 16.11.2017;  organizator: Wydział Polonistyki UW; Towarzystwo Kultury Języka; krajowa; referat: Frekwencja jako jeden z wyznaczników zróżnicowania polszczyzny północnokresowej.
  25. KonferencjaTradycja – teraźniejszość – przyszłość. 200 lat polonistyki na Uniwersytecie Warszawskim, Warszawa, 5-6.10.2018 r., organizator: Wydział Polonistyki UW, panel 200 lat polszczyzny – moderator.

Dorobek dydaktyczny

Prowadzone zajęcia na Uniwersytecie Warszawskim (na wszystkich typach studiów: stacjonarnych, zaocznych, podyplomowych, studiach I, II i III stopnia):

- wykłady i ćwiczenia  z historii języka polskiego, gramatyki historycznej języka polskiego, wstępu do językoznawstwa diachronicznego, dialektologii, lektury tekstów staropolskich, gramatyki języka staro-cerkiewno-słowiańskiego na studiach filologia polska, specjalność literaturoznawczo-językoznawcza (także w latach wcześniejszych dla studentów logopedii, filologii ukraińskiej)

- wykłady i ćwiczenia  Język polski do końca XVI w. w kontekście kultury i Język literatury dawnej do końca XVIII w., Kontakty języka polskiego z innymi językami  (na specjalności: Literatura i język polski w dziejach kultury/cywilizacji europejskiej);

- seminaria magisterskie, licencjackie i doktorskie;

- konwersatoria i wykłady monograficzne, np. Twoja mowa Cię zdradza...Zróżnicowanie współczesnej polszczyzny; Polskie nazwy własne w języku i kulturze; Rola języków obcych w rozwoju polszczyzny dawniej i dziś ; Leksykografia polska – dzieje i współczesność; Polszczyzna na Wschodzie – historia i współczesność

Od 1 IX 1995 r. do 30 VII 2000 r. – wykładowca na Uniwersytecie Wileńskim (wykłady i ćwiczenia z historii języka polskiego, gramatyki historycznej języka polskiego, ćwiczenia z dialektologii, leksykologii i leksykografii, kultury języka polskiego, język staro-cerkiewno-słowiański, lektorat dla grupy po szkołach niepolskich, konwersatoria, seminaria licencjackie i magisterskie, wykłady dla nauczycieli szkół polskich na Litwie w Centrum Doskonalenia Zawodowego Nauczycieli).

Wypromowanych 6 doktorów, 21 recenzji w przewodach doktorskich, 9 recenzji i opinii w przewodach i postępowaniach habilitacyjnych i profesorskich.

WYBÓR WAŻNIEJSZYCH PUBLIKACJI

Pełny wykaz prac: /images/uploaded_files//H. Karaś - Chronologiczny wykaz prac (2018).pdf

Książki autorskie:

  1. H. Karaś, Rusycyzmy słownikowe w polszczyźnie okresu zaborów (na podstawie prasy  warszawskiej z lat 1795-1918), Dom Wydawniczy ELIPSA,Warszawa 1996, ss. 361.

[Rec. W. Szetela, M. Szetela, Заметки на полях книги: H. Karaś, Rusycyzmy słownikowe w polszczyźnie okresu zaborów, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 1996, „Przegląd Rusycystyczny” 1996, z. 3-4 (75-76), s. 238-240; J. Mędelska,Halina Karaś, „Rusycyzmy słownikowe w polszczyźnie okresu zaborów (na podstawie prasy warszawskiej z lat 1795-1918)",  Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 1996, ss. 361;„Poradnik Językowy: 1997, z. 9, s. 67-71; B Nowowiejski, H Karaś, „Rusycyzmy słownikowe w polszczyźnie okresu zaborów (na podstawie prasy warszawskiej z lat 1795-1918)", Warszawa 1996:[recenzja], „Białostocczyzna” 12 (1 (45); D. Kozaryn,  Halina Karaś,Rusycyzmy słownikowe w polszczyźnie okresu zaborów", Warszawa 1996:[recenzja], „Slavia Occidentalis” 55].

  1. H. Karaś, Gwary polskie na Kowieńszczyźnie, Wydawnictwo „Aušra”, Warszawa-Puńsk 2002, ss. 425.

[Rec. B. Walczak, H. Karaś, Gwary polskie na Kowieńszczyźnie, Poznańskie Studia Polonistyczne, Seria Językoznawcza X (XXX), 2003, s. 300-302.; Rec. M. Piatak, Halina Karaś, Gwary polskie na Kowieńszczyźnie, Warszawa-Puńsk 2002, ss. 425,„Poradnik Językowy” 2004, z. 5, s. 71-74; Rec. E. Kwapień, O książce Haliny Karaś: „Gwary polskie na Kowieńszczyźnie, w: „Zielonogórskie Seminaria Językoznawcze” 2005, pod red. S. Borawskiego i M. Hawrysz, Zielona Góra 2006, s. 327-330].

  1. H. Karaś, Polska leksykografia gwarowa, Wydawnictwa Wydziału Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2011, ss. 432. 

[Rec. B. Nowowiejski, Halina Karaś, Polska leksykografia gwarowa, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2011, ss. 432, „Poradnik Językowy” 2013, z.  7, s. 102-106; Rec. J. Okoniowa, Halina Karaś, Polska leksykografia gwarowa, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2011, ss. 432. Recenzenci: Stanisław Dubisz, Barbara Falińska i Alina Kępińska „Poradnik Językowy” 2013, z.  7, s. 107-112]

  1. H. Karaś, Język polski pogranicza litewsko-łotewsko-białoruskiego w świetle frekwencji cech językowych, Warszawa 2017, ss. 400, Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW.
  2. H. Karaś, Leksykon pojęć i terminów dialektologicznych, ss. 132, [w:] Gwary polskie. Przewodnik multimedialny, pod red. H. Karaś, [w:] http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl  (książka internetowa (e-book)), Warszawa 2008; wersja poprawiona i uzupełniona [w:] Dialekty i gwary polskie. Kompendium internetowe, pod red. H. Karaś, http://www.dialektologia.uw.edu.pl, Warszawa 2010.
  3. H. Karaś, Podstawy dialektologii, ss. 140, [w:] „Gwary polskie. Przewodnik multimedialny, pod red. H. Karaś, [w:] http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl (książka internetowa (e-book)), Warszawa 2008; wersja rozszerzona [w:] Dialekty i gwary polskie. Kompendium internetowe, pod red. H. Karaś, Warszawa 2010,  http://www.dialektologia.uw.edu.pl

Książki współautorskie:

  1. D. Adamiec, W. Decyk, S. Dubisz, H. Karaś, E. Sękowska,Słownictwo anglopolskie. Zasady i zakres opracowania leksykograficznego, pr. zb. pod red. E. Sękowskiej, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 1991, ss. 116 (współautorstwo całości publikacji).
  2. S. Dubisz, H. Karaś, N. Kolis, Dialekty i gwary polskie. Leksykon Omegi, Wydawnictwo „Wiedza Powszechna”, Warszawa 1995, ss. 176.
  3. Karaś H., K. Rutkowska, K. Geben, W. Ušinskiene, O języku polskim na Kowieńszczyźnie, [w:] Język polski na Kowieńszczyźnie. Historia – sytuacja socjolingwistyczna – teksty, pod red. H. Karaś, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa - Wilno 2001, ss. 542.

[Rec. M. T. Lizisowa, „Acta Baltico-Slavica” 26, Warszawa 2001/2002, s. 325-329; Z. Sawaniewska-Mochowa, Halina Karaś, Krystyna Rutkowska, Kinga Geben, Wiktoria . Ušinskiene Język polski na Kowieńszczyźnie. Historia. Sytuacja socjolingwistyczna, cechy językowe, teksty, ….Warszawa-Wilno: Dom Wydawniczy ELIPSA, 2001, stron 542,„Acta Baltico-Slavica” 27, 2003, s. 191-198].

  1. Glosariusz staropolski – etymologiczny słownik dydaktyczny,pod red. S. Dubisza i W. Decyk-Zięby,Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2009 (współautorzy: W. Decyk-Zięba, S. Dubisz, K. Długosz-Kurczabowa, Z. Gałecki, J. Garczyńska, A. Kępińska, B. Taras, I. Winiarska-Górska) – opracowanie haseł przymiotnikowych.

Słowniki i kompendia internetowe (redakcja naukowa, współautorstwo):

  1. H. Karaś (red. nauk. i współautor), Normatywny słownik polskich nazw miejscowych z obszaru Litwy, autorzy: M. Dawlewicz, K. Geben. H. Karaś, M. Kresa, B. Żyło, Wilnoteka; (upublicznienie przewidziane na luty 2019)

Mój wkład: projekt słownika, redakcja całości, autorstwo części wstępnych, współautorstwo słownika. Słownik powstał na podstawie wcześniejszego nieukończonego opracowania internetowego (obecnie zamkniętego): Halina Karaś, Monika Kresa, słownik polskich nazw miejscowych z obszaru Litwy, pochodnych od nich przymiotników i nazw mieszkańców http://www.n.miejscowe.uw.edu.pl (udostępnienie niewielkiej części 2015).

  1. H. Karaś, Monika Kresa, Słownik poprawnej polszczyzny dla uczniów szkół polskich na Litwiehttp://www.spplitwa.uw.edu.pl (udostępnienie części 2015), projekt w trakcie realizacji, uzupełniany na bieżąco, niezakończony.
  2. Gwary polskie. Przewodnik multimedialny, pod red. H. Karaś, [w:] http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl– Warszawa 2008
  3. H. Karaś (red.), „GWARY POLSKIE. Przewodnik multimedialny” – wersja poszerzona i uzupełniona z dnia 30 listopada 2009 r.,  www.gwarypolskie.uw.edu.pl. Zob. wyżej.
  4. H. Karaś (red. nauk. i współautor), Dialekty i gwary polskie. Kompendium internetowe, w: www.dialektologia.uw.edu.pl – Warszawa 2010,
  5. H. Karaś (red. nauk. i współautor), Dialekty i gwary polskie. Kompendium internetowe, w: www.dialektologia.uw.edu.pl –wyd. 2: uzupełnienie o nowe materiały i poprawa serwisu, Warszawa 2018.

Redakcja i współredakcja tomów zbiorowych:

  1. [Redakcja] H. Karaś, K. Rutkowska, K. Geben, W. Ušinskiene, Język polski na Kowieńszczyźnie. Historia – sytuacja socjolingwistyczna – cechy językowe – teksty, pod red. H. Karaś, Dom Wydawniczy ELIPSA,Warszawa - Wilno 2001, ss. 542 (redakcja i współautorstwo pracy).
  2. H. Karaś, redakcja: Zamknięte w języku. Studia językoznawcze, Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW, Warszawa 2004, ss. 190.
  3. H. Karaś, współredakcja książki Język polski. Kompendium, Warszawa 2005, ss. 934 (współredaktorzy: Magdalena Derwojedowa, Dorota Kopcińska).
  4. H. Karaś, redakcja: Czynić słowami. Studia ofiarowane Krystynie Długosz-Kurczabowej, Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW, Warszawa 2006, ss. 399.
  5. B. Falińska, H. Karaś red., Studia Gwaroznawcze, t. 1. Pogranicze w języku i kulturze, Łomża 2011.
  6. B. Falińska, H. Karaś (red.), Studia Gwaroznawcze, t. 2, Z zagadnień leksyki i słowotwórstwa, Łomża 2015.
  7. M. Bańko, H. Karaś (red.), Między teorią a praktyką. Metody współczesnej leksykografii; T. I. Biblioteki „Prac Filologicznych”, WUW (pomysłodawca serii i współredaktor tomu I).

Rozprawy i artykuły naukowe w czasopismach:

  1. H. Karaś, Germanizmy leksykalne w "Kronikach lwowskich" Jana Lama, "Poradnik Językowy" 1989, z. 9-10, s. 639-648.
  2. H. Karaś, Neologizmy słowotwórcze w kronikach i powieściach Jana Lama, "Poradnik Językowy" 1990, z. 7, s. 521-529.
  3. H. Karaś, Wschodniosłowiańskie zapożyczenia leksykalne w powieści Michała Czajkowskiego "Stefan Czarniecki", "Prace Filologiczne" XXXVII, 1992, s. 359-376.
  4. H. Karaś, Wpływy rosyjskie w języku XIX-wiecznych pamiętników ks. Karola Mikoszewskiego,  "Prace  Filologiczne"  XXXVIII, 1993, s. 267-313.
  5. H. Karaś, Cechy fonetyczne i fleksyjne potocznej polszczyzny mówionej na Łotwie, "Poradnik Językowy" 1995, z. 3, s. 35-55.
  6. H. Karaś, Uwagi o błędach fleksyjnych w języku studentów polonistyki wileńskiej, "Poradnik Językowy" 1996, z. 9, s. 63-70.
  7. H. Karaś, Wahania i zmiany rodzaju rzeczowników w polszczyźnie studentów polonistyki wileńskiej, “Prace Filologiczne” XLIV, 1999, s. 257-268. 
  8. H. Karaś, O polszczyźnie anonimowej gramatyki języka litewskiego z I ćwierci XIX wieku (przez X.D.K.P.S). Fleksja, składnia, słownictwo, „Prace Filologiczne” XLV, 2000, s. 225-244.
  9. H. Karaś, O polszczyźnie anonimowej gramatyki języka litewskiego z I ćwierci XIX wieku (przez X.D.K.P.S). Pisownia. Fonetyka, „Poradnik Językowy” 2000, z. 7, s. 1-21.
  10. H. Karaś, Sytuacja języka polskiego na obszarze smołwieńskim na Litwie, „Prace Filologiczne” XLVI, 2001, s. 265-292.
  11. H. Karaś, Wahania w repartycji formantów przysłówkowych -e, -o w języku uczniów szkół polskich na Litwie, „Prace Filologiczne” XLVII, 2002, s. 161-169.
  12. H. Karaś, Zmienność, wariantywność i wielokulturowość antroponimii południowej, Wileńszczyzny w XVIII-XIX w. „Prace Filologiczne” XLVIII, 2003, s. 59-280.  
  13. H. Karaś, Archaizmy jako wykładniki stylizacji w „Potopie” Henryka Sienkiewicza, „Poradnik Językowy” 2004, z. 9, s. 19-37.
  14. H. Karaś, O języku "Dzienników" Antanasa Baranauskasa, "Archivum Lithuanicum" 2004, 6, Vilnius, s. 177-198.
  15. H. Karaś, I. Winiarska-Górska, Wstęp do językoznawstwa diachronicznego – propozycja zajęć na polonistycznych studiach licencjackich, „Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego” 2006, t. LI, s. 127-135.
  16. J. Garczyńska, H. Karaś, O projekcie multimedialnego przewodnika Gwary polskie. Język – historia – kultura, „Prace Filologiczne” LI, 2006, s. 163-170.
  17. H. Karaś, Rusycyzmy słownikowe w polszczyźnie ogólnej – historia i współczesność,   „Poradnik Językowy” 2007, z. 5, s. 25-43.
  18. H. Karaś, Rosyjskie zapożyczenia formalnosemantyczne w Uniwersalnym słowniku języka polskiego pod redakcją Stanisława Dubisza„ Prace Filologiczne” 2007, LIII, s. 281-292.
  19. H. Karaś, Zmiany sytuacji polszczyzny w wielojęzycznym regionie kowieńskim na Litwie w XX wieku, „Poradnik Językowy” 2008, z. 7, s. 38-48.
  20. H. Karaś, Kresowe cechy fonetyczne w polszczyźnie standardowej uczniów polskich szkół średnich na Litwie, „LingVaria” 2009, IV, nr 2 (8), s. 83-93.
  21. H. Karaś, Polskie słowniki gwarowe – dzieje, typologia, metody opracowania, „Poradnik Językowy” 2010, z. 4, s. 72-104.
  22. H. Karaś, Informacja gramatyczna w polskich słownikach gwarowych (na przykładzie rzeczowników i czasowników), „Prace Filologiczne” LVIII, 2010, s. 144-168.
  23. H. Karaś, Z badań nad gwarami Suwalszczyzny – regionu różnorodności językowej, „Wyższa Szkoła Suwalsko-Mazurska. Zeszyty Naukowe”, nr 21/22, 2010, s. 7-34.
  24. H. Karaś, Rzecz o polskich gwarowych ba, „Prace Filologiczne” 2011, t. LX, s. 131-144.
  25. H. Karaś, Dziewiętnastowieczne słowniczki gwarowe jako przedmiot badań językoznawczych, „Poradnik Językowy”, 2012, z. 1, s. 55-64.
  26. H. Karaś, O potrzebie badań nad życiem naukowym przełomu XIX i XX w. Jan Karłowicz jako animator ówczesnego ruchu umysłowego, „Poradnik Językowy” 2012, z. 5, s. 6-20.
  27. Karaś H., Kresa M., Krawczyk-Wieczorek A., Towards a Corpus of Polish Dialect Texts, „Prace Filologiczne” 2012, LXIII, s. 129-145.
  28. H. Karaś, Perspektywy polskiej dialektologii, „Poradnik Językowy” 2012, z. 8, s. 15-28.
  29. H. Karaś, Jano Karlovičiaus indėlis į dialektologijos tyrimus. Lenkų tarmių žodynas– lūžio žodynas, „Acta Linguistica Lithuanica” 2012, LXVII, s. 78-100.
  30. H. Karaś, O badaniach sytuacji i stanu polszczyzny na Litwie na pograniczu litewsko-łotewsko-białoruskim, „Prace Filologiczne” 2013, LXIV, cz. 1, s. 111-127.
  31. H. Karaś, Uwagi o leksyce polszczyzny na Litwie na pograniczu litewsko-łotewsko-białoruskim, „Acta Baltico-Slavica” 2013, t. 37, s. 359-382.
  32. H. Karaś, Z dziejów "Słownika wyrazów obcego a mniej jasnego pochodzenia…" Jana Karłowicza. Rękopis a druk, „Prace Filologiczne” 2014, LXV, s. 187-204.
  33. H. Karaś, Odrodzenie polszczyzny czy jej zanik? O sytuacji języka polskiego na dawnych Kresach Wschodnich, „Poradnik Językowy” 2015, z. 8, s. 18-35.
  34. H. Karaś, Zadania dialektologii w zakresie ochrony ginących gwar, „Gwary dziś” 2015, vol. 7, s. 83-96.
  35. H. Karaś, Jan Karłowicz jako językoznawca, „Laboratorium kultury” 2015, nr 4, s. 29-63.
  36. H. Karaś, Dialektologia w ujęciu Witolda Doroszewskiego, „Poradnik Językowy” 2016, z. 1, s. 53-66. 
  37. H. Karaś, Ta piękna, wybitna i zasłużona w dziejachumysłowości naszej postać… O roli Jana Karłowicza w językoznawstwie polskim, „PraceFilologiczne” 2016, LXIX, s. 199-216.
  38. H. Karaś, Etymologia w dorobku naukowym i popularyzatorskim Krystyny Długosz-Kurczabowej, Poradnik Językowy 2018, z. 1, s. 52-62;
  39. H. Karaś, Frekwencja jako jeden z wyznaczników zróżnicowania polszczyzny na Litwie (na przykładzie gwar okolic Ignalina i Jeziorosów), „Poradnik Językowy” 2018, z. 4, s. 61-76.
  40. H. Karaś, Wpływy języka rosyjskiego na polszczyznę – stan i problemy badań, „Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego”, t. LXVI, 2018,  https://doi.org/10.26485/RKJ/2018/66/12, s. 187-220.
  41. H. Karaś, W tej rzeki.Miejscownik lp. rzeczowników żeńskich twardotematowych w gwarach polskich na Litwie, „Prace Filologiczne”, LXXIII, ss. 19 [w druku].

Rozprawy i artykuły naukowe w tomach zbiorowych:

  1. H. Karaś, Kalki semantyczne z języka rosyjskiego w polszczyźnie 2. połowy XIX i początków XX w. w świetle ówczesnych źródeł poprawnościowych, [w:] Studia nad słownictwem XIX wieku, t.I, pod red. W. Kupiszewskiego, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 1992, s. 105-137.
  2. H. Karaś, Słownictwo dziewiętnastowiecznych "Kronik lwowskich" Jana Lama, [w:] Studia nad słownictwem XIX wieku, t. I, pod red. W. Kupiszewskiego, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 1992, s. 65-86.
  3. H. Karaś, Rusycyzmy frazeologiczne w polszczyźnie okresu zaborów  (na materiale prasy warszawskiej), [w:] Studia nad słownictwem XIX i XX wieku, t. II, pod red. W. Kupiszewskiego, Dom Wydawniczy ELIPSA,Warszawa 1993, s. 126-151.
  4. H. Karaś, N. Kolis, Polszczyzna dziewiętnastowiecznej gramatyki  języka  żmudzkiego Józefa Czułdy, [w:] Studia z historii języka polskiego, pod red. W. Kupiszewskiego, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 1994, s. 135-161.
  5. H. Karaś, N. Kolyte, Juozo Čiuldos gramatikos terminai ir kalba, [w:]Lietuviu atgimimo istorijos studijos 6. Juozas Čiulda. Trumpi samprotavimai apie žemaičiu kalbos gramatikos taisykles, red. G. Subačius, Vilnius 1994, s. 56-78.
  6. H. Karaś, Zakresy tematyczne zapożyczeń leksykalnych z języka rosyjskiego w polszczyźnie  okresu zaborów (1795-1918), [w:]Granice i pogranicza. Język i historia, pod red. S. Dubisza, A. Nagórko, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 1994, s. 197-209.
  7. H. Karaś, Regionalne cechy fonetyczne i fleksyjne w języku wybranych kronik i powieści Jana Lama, [w:] Materiały XVII Konferencji Młodych językoznawców-Dydaktyków. Bydgoszcz-Wenecja 22-24 maja 1990 r., pod red. A. Otfinowskiego, Bydgoszcz 1995, s. 75-83.
  8. H. Karaś, Uwagi o sytuacji języka polskiego na Łotwie, [w:] Język polski w kraju i za granicą, pod red. B. Janowskiej i J. Porayskiego- Pomsty, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 1997, t. 1, s. 52-61.
  9. H. Karaś, Język polski na Łotwie, [w:] Język polski poza granicami kraju, pod red. S. Dubisza, Uniwersytet Opolski – Instytut Filologii Polskiej, Opole 1997, s. 69-78.
  10. H. Karaś, Latynizmy wyrazowe w "Potopie" Henryka Sienkiewicza, [w:] Słowa w różnych kontekstach, pod red. S. Dubisza, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 1998, s. 89-132.
  11. H. Karaś, Z zagadnień  sprawności i świadomości językowej. Jak studenci wileńscy odmieniają rzeczowniki? [w:] Sytuacja językowa na Wileńszczyźnie. Materiały z konferencji: „Socjo- i psycholingwistyczne uwarunkowania sytuacji językowej w Wilnie i na Wileńszczyźnie", pod red. J. Pomsty-Porayskiego, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 1999, s. 81-113.
  12. H. Karaś, Społeczne uwarunkowania zapożyczeń rosyjskojęzycznych w polszczyźnie okresu zaborów, [w:]Studia pragmalingwistyczne, pod red. J. Porayskiego-Pomsty i H. Zgółkowej, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 1997, s. 59-81.
  13. H. Karaś, Archaiczne italianizmy w "Potopie" Henryka Sienkiewicza, [w:] Studia językoznawcze, pod red. W. Kupiszewskiego, Wydawnictwo Takt, Kielce-Warszawa 1998, s. 151-159.
  14. H. Karaś, Uwagi o języku uczniów polskich szkół średnich na Litwie, [w:]Język polski dawnych kresów wschodnich, t. II, pod red. J. Riegera, Wydawnictwo Naukowe „Semper”, Warszawa 1999, s. 47-55.
  15. H. Karaś, O gwarze  Kamionki koło Solecznik, [w:] Język polski dawnych kresów wschodnich, t. II, pod red. J. Riegera, Wydawnictwo Naukowe „Semper”, Warszawa  1999, s. 77-93.
  16. H. Karaś, O specyfice polszczyzny kowieńskiej (w porównaniu z odmianą wileńsko-smołwieńską), [w:] ”Studia nad polszczyzną kresową”t. X, pod red. J. Riegera, Wydawnictwo Naukowe „Semper”, Warszawa 2001, s. 137-160.
  17. H. Karaś, O języku polskim na Kowieńszczyźnie, [w:] Język polski na Kowieńszczyźnie. Historia – sytuacja socjolingwistyczna – teksty, pod red. H. Karaś, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 2001, s. 16-227.
  18. H. Karaś, X.D.K.P.S. gramatikos lenkų kalbos ypatybes, [w:]X.D.K.P.S. lietuvių kalbos gramatika: XIX amžiaus pradžia, red. G. Subačius, Mokslo ir enciklopediju leidybos institutas, Vilnius 2002, s. 50-87.
  19. H. Karaś, Legenda o świętym Aleksym, [w:] Teksty staropolskie. Analizy i interpretacje, pod red. W. Decyk-Zięby i St. Dubisza, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, Warszawa 2003, s. 251-280.
  20. H. Karaś,  „..okrutnieś mi do serca przypadła” – O pewnym wyrazie modnym w „Potopie” Sienkiewicza, [w:] Zamknięte w języku, pod red. H. Karaś, Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW, Warszawa 2004, s. 49-57.
  21. H. Karaś, O polszczyźnie wokół Jeziorosów na Litwie, [w:] „Studia nad polszczyzną kresową” pod red. J. Riegera, t. XI, Warszawa 2004, s. 35-72.
  22. H. Karaś, E. Wierzbicka, Kodeks dobrego mówcy, [w:] Dzwonek na lekcje polskiego. Nowe treści, tendencje i metody w dydaktyce języka polskiego. Materiały Międzynarodowej Konferencji Naukowo-Metodycznej, Wilno 21-22 października 2004 r., pod red. I. Masojć i R. Naruńca, Vilnius 2005, s. 223-239.
  23. N. Birgiel, H. Karaś, Badania na pograniczu polsko-litewskim, [w:] Czynić słowami. Studia ofiarowane Krystynie Długosz-Kurczabowej, pod red. H. Karaś, Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW, Warszawa 2006, s. 61-73.
  24. H. Karaś, E. Wierzbicka-Piotrowska, Retoryka i erystyka na lekcjach języka polskiego, [w] Kompetencje nauczyciela polonisty we współczesnej szkole, red. E. Bańkowska i A. Mikołajczuk,  Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW, Warszawa 2006, s. 185-194.
  25. H. Karaś, Sytuacja języka polskiego na Litwie dziś, [w:] Język polski jako narzędzie komunikacji we współczesnym świecie, red. Jan Mazur, Małgorzata Rzeszutko-Iwan, Wydawnictwo Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin 2007, s. 207-224.
  26. H. Karaś, O zakresie, sposobach opracowania i strukturze multimedialnego przewodnika po gwarach polskich, [w:] Gwary dziś. 4. Konteksty dialektologii, pod red. J. Sierociuka, Wydawnictwo Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, Poznań 2007, s. 255-262.
  27. H. Karaś, Kultura języka w dawnej Polsce, [w:] Aктуальныя праблемы паланiстыкi, red. S. Ważnik. A. Kożynowa, Mińsk 2007, s. 5-32.
  28. H. Karaś, Z dziejów kontaktów językowych polsko-rosyjskich. Rusycyzmy w języku polskim, [w:] Wielojęzyczność. Kontakty językowe w rozwoju kultur słowiańskich, pod red. S. Dubisza, I. Stąpor, Akademia Humanistyczna im. A. Gieysztora, Pułtusk 2008, s. 297-349.
  29. H. Karaś, Język polski na Litwie – stan współczesny, perspektywy, zagrożenia, [w:] Współczesna polszczyzna– stan współczesny, perspektywy, zagrożenia, pod red. Z. Cygal-Krupy, Tarnów 2008, s. 47-57.
  30. H. Karaś, Perspektywy badań w zakresie historii języka polskiego i dialektologii w Wilnie, [w:] Europejskość ojczyzn. Litewsko-polskie związki literackie, kulturowe i językowe, pod red. M. Dawlewicza. Wydawnictwo Uniwersytetu Wileńskiego 2009, s. 266-282.
  31. H. Karaś, Polszczyzna okolic Jeziorosów jako wariant terytorialny języka polskiego na Litwie, [w:] Polszczyzna za granicą jako język mniejszości i języki mniejszościowe w Polsce, t. 1, red. E. Dzięgiel, A. Zielińska, Wydawnictwo Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Warszawa 2009, s. 25-46.
  32. H. Karaś, Polszczyzna w warunkach wielojęzyczności. Wybrane zagadnienia współczesnej sytuacji języka polskiego na Litwie, [w:] Zielonogórskie Seminaria Językoznawcze 2006-2007, red. M. Hawrysz, Oficyna Wydawnicza Uniwersytetu Zielonogórskiego, Zielona Góra 2009, s. 103-134.
  33. H. Karaś, Charakterystyka wyrazu szlachta w gwarach polskich na Litwie, [w:] W kręgu języka, red. M. Skarżyński i M. Szpiczakowska, Księgarnia Akademicka, Kraków 2009, s. 69-80.
  34. H. Karaś, Badania nad językiem pisarzy w okresie powojennym na polonistyce warszawskiej, [w:] Zabawy pożyteczne prozą, red. Ewa Bem-Wiśniewska, Wydawnictwo Wydziału Polonistyki UW, Warszawa 2010, s. 28-53.
  35. H. Karaś, Zmiany w wymowie samogłosek nosowych w gwarze podegrodzkiej, [w:] Polszczyzna Mazowsza i Podlasia. Tom XIV,red. Dorota Czyż i Małgorzata Frąckiewicz, Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe im. Wagów, Łomża 2010, s. 139-148.
  36. H. Karaś, Osobliwości trybu przypuszczającego w polszczyźnie standardowej uczniów szkół polskich na Litwie, [w:] Słowa - kładki, na których spotykają się ludzie różnych światów, red. I. Burkacka, R. Pawelec, D. Zdunkiewicz-Jedynak, Wydawnictwo Wydziału Polonistyki, Warszawa 2010, s. 299-314.
  37. H. Karaś, Cmentarze na Litwie jako znak wielokulturowego dziedzictwa Wielkiego Księstwa Litewskiego, [w:] Językowe  i  kulturowe dziedzictwo Wielkiego Księstwa Litewskiego, pod red. J. Mędelskiej i Z. Sawaniewskiej-Mochowej, Wydawnictwo Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego, Bydgoszcz 2010, s. 59-74.
  38. H. Karaś, Uwagi o polskich transkrypcjach nagrobnych na Litwie, [w:] Nekropolie jako znak kultury pogranicza polsko-wschodniosłowiańskiego, pod red. F. Czyżewskiego, A. Dudek-Szumigaj i L. Frolak, Lublin 2011, s. 93-105. Lublin 2011.
  39. H. Karaś, O projekcie „Słownika poprawnej polszczyzny” dla szkół polskich na Litwie, [w:] Polskie dźwięki, polskie słowa, polska gramatyka (system – teksty – norma – kodyfikacja), pod red. B. Pędzich i D. Zdunkiewicz-Jedynak, Warszawa 2011, s. 531-542.
  40. H. Karaś, Gwara kurpiowska dawniej i dziś, [w:] Studia Gwaroznawcze1. Pogranicze w języku i kulturze, pod red. B. Falińskiej, H. Karaś, Łomżyńskie Towarzystwo Naukowe, Łomża 2011, s. 109-137.
  41. H. Karaś, O projekcie bazy dźwiękowej polskich tekstów gwarowych "Nowy Kolberg", [w:] „Gwary dziś. 6. Aktualne problemy dialektologii słowiańskiej”, red. J. Sierociuk, Poznań 2012, s. 179-190.
  42. H. Karaś, Sytuacja języka polskiego w okolicach Wiłkomierza na Litwie, [w:] „Język polski dawnych Kresów Wschodnich”, t. 5, red. K. Czarnecka, D. Kowalska, Warszawa 2012, s. 103-114.
  43. H. Karaś, Słowniczek gwar wielkopolskich Oskara Kolberga w dziejach polskiej leksykografii gwarowej, [w:] „Cum reverentia, gratia, amicitia.... Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Bogdanowi Walczakowi”,red. J. Migdał, A. Piotrowska-Wojaczyk, Poznań 2013, t. 2, s. 33-43.
  44. H. Karaś, Dialektologia a ochrona niematerialnego dziedzictwa kulturowego, [w:] „Niematerialne dziedzictwo kulturowe: wartości – źródła – ochrona”, red. J. Adamowski, K. Smyk;  w serii: „Niematerialne Dziedzictwo Kulturowe w Polsce i Jego Ochrona”, t. I, Lublin-Warszawa 2013,  s. 207-218.
  45. H. Karaś, Wariantywność niektórych nazw miejscowych w polszczyźnie  gwarowej na Litwie, [w:] „Szkice onomastyczne i dialektologiczne”, red. E. Dzięgiel, T. Korpysz, Warszawa 2013, s. 183-198.
  46. H. Karaś, Dobór haseł w części polskiej słownika Konstantego Szyrwida, [w:] „Leksikografija ir leksikologija” 3. Konstantino Sirvydo darbai ir jo epocha, Vilnius 2013, s. 75-102.
  47. H. Karaś, Jak chronić ginące dialekty i gwary [w:] „Europejskie i regionalne instrumenty ochrony języków zagrożonych”,red. L. Nijakowski, Warszawa 2014, s.23-33.
  48. H. Karaś, O planowanym Korpusie Gwar Polskich, [w:] „Badania dialektologiczne. Stan, perspektywy, metodologia”, red. M. Rak, K. Sikora, Kraków 2014, s. 33-43.
  49. H. Karaś,  Osiągnięcia Jana Karłowicza w zakresie językoznawstwa polonistycznego, [w:] „Funkcjonowanie języków i literatur na Litwie”, red. M. Dawlewicz, I. Fedorowicz, A. Kaleda, Vilnius 2014, s. 260-282.
  50. H. Karaś, O potrzebie słownika normatywnego polskich nazw miejscowych z obszaru Litwy, [w:] „Znaczenie. Tekst. Kultura”, red. A. Kozłowska i A. Świątek, Warszawa 2014, s. 153-162.
  51. H. Karaś, Jak upowszechniać wiedzę o polszczyźnie kresowej? O potrzebie multimedialnego przewodnika Polszczyzna na Litwie, [w:] „Dialog pokoleń”,red. E. Wierzbicka-Piotrowska, Warszawa 2015, s.255-262.
  52. H. Karaś, Wtórne iteratiwa w polszczyźnie gwarowej pogranicza litewsko-łotewsko-białoruskiego, [w:] Studia Gwaroznawcze 2. „Z zagadnień leksyki i słowotwórstwa”, red. B. Falińska, H. Karaś, Łomża 2015, s. 97-121.
  53. H. Karaś, Ogólne założenia Korpusu Gwar Polskich, [w:] „Діалектологічні студії”.10. „Традиції і новаторство”. Львів 2015. Відп. ред. П.Гриценко, Н. Хобзей, c. 7-17.
  54. H. Karaś, Polszczyzna kresowa dziedzictwem dawnych wieków, [w:] „Polskie dziedzictwo duchowe i kulturowe na Wschodzie w 1050. Rocznicę Chrztu Polski”,red. L. Hensel, MSZ, Warszawa 2016, s. 40-47.
  55. H. Karaś, Język polski a tożsamość narodowa mieszkańców okolic Ignalina i Jeziorosów na Litwie, [w:] „Dialog pokoleń” 2, red. E. Wierzbicka-Piotrowska, Warszawa 2016, s. 185-202.
  56. H. Karaś, Imię Jacek i imiona pokrewne w polskiej antroponimii, [w:] „Święty Jacek Odrowąż w wierze, pobożności, teologii  i sztuce – dawniej i dziś”, red. K. Parzych-Blakiewicz, Warmińskie Wydawnictwo Diecezjalne, Olsztyn 2017, s. 9-27.
  57. H. Karaś, Wybrane określenia Szwedów w PotopieHenryka Sienkiewicza, [w:] „W labiryncie polszczyzny. Profesorowi Stanisławowi Dubiszowi – doktorzy i doktoranci”,red. B. K. Jędryka i E. Kwapień, Dom Wydawniczy ELIPSA, Warszawa 2017, s. 15-28.
  58. H. Karaś, E. Wierzbicka, Retoryka i erystyka na lekcjach języka polskiego, [w:] Etyka słowa. Wybór opracowań I., red. J. Bartmiński, S. Niebrzegowska-Bartmińska, M. Nowosad-Bakalarczyk, J. Puzynina, Lublin 2017, Wydawnictwo UMCS, s. 421-429 (przedruk artykułu w wyborze).
  59. H. Karaś, Przymiotniki pochodne od nazw miejscowych z terenu Litwy. Zagadnienia poprawnościowe, [w:] „Tyle się we mnie słów zebrało”. Szkice o języku i tekstach, red. D. Jedynak, B. Pędzich, M. Wanot-Miśtura, Warszawa 2018, Dom Wydawniczy Elipsa, s. 199218.
    1. H. Karaś,  K. Rutkowska, Wyrazy pochodzenia niemieckiego w polszczyźnie gwarowej na Litwie, Prace Bałtystyczne 7. Język, literatura, kultura, red. N. Birgiel, D. Roszko, Warszawa 2018, s. 59-82.

Rozprawy i artykuły naukowe w opracowaniach internetowych (wybór):

  1. H. Karaś, Dialekt małopolski: Zasięg terytorialny i podziały dialektu. Charakterystyka dialektu, Dialekt małopolski wczoraj i dziś, ss. 27, [w:] „Gwary polskie. Przewodnik multimedialny, pod red. H. Karaś, [w:] http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl (2008, ogólnodostępny styczeń 2009), dalej skrót: GPPM, wersja poprawiona: [w:] Dialektologia polska. Kompendium internetowe, pod red. H. Karaś, http://www.dialektologia.uw.edu.pl, 2010 (dalej skrót: DPKI)
  2. H. Karaś, Dialekt wielkopolski: Zasięg terytorialny i podziały dialektu. Charakterystyka dialektu, ss. 20, [w:] GPPM; wersja poprawiona: DPKI 2010
  3. H. Karaś, Gwary suwalskie na tle gwar Mazowsza i Kresów północno-wschodnich, [w:] GPPM 2008: http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=319&Itemid=26&fte=1, wersja poprawiona i uzupełniona [w:] DPKI 2010
  4. H. Karaś, Stan gwar kociewskich dziś, [w:] GPPM 2008, http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=429&Itemid=35&fte=1, wersja poprawiona i uzupełniona pt. Gwary kociewskie dziś, [w:] DPKI 2010
  5. H. Karaś, Gwary borowiackie jako typ gwar przejściowych, [w:] GPPM 2008, http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=373&Itemid=36&fte=1, 2009, wersja poprawiona i uzupełniona pt. Gwara Borów Tucholskich – granice, stan badań, charakterystyka, [w:] DPKI 2010
  6. H. Karaś, Gwara podegrodzka po półwieczu od badań Eugeniusza Pawłowskiego, [w:] GPPM 2008, http://www.gwarypolskie.uw.edu.pl/index.php?option=com_content&task=view&id=349&Itemid=47&fte=1, wersja poprawiona i uzupełniona [w:] DPKI 2010
  7. H. Karaś, Gwary łowickie jako gwary pogranicza mazowiecko-małopolsko-wielkopolskiego, [w:] Dialektologia polska. Kompendium internetowe, pod red. H. Karaś, http://www.dialektologia.uw.edu.pl, 2010 (dalej: DPKI); http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=opis-dialektow&l2=dialekt-mazowiecki&l3=lowickie&l4=lowickie-gwara-regionu-mwr
  8. H. Karaś, Charakterystyka gwar Żywiecczyzny, [w:] DPKI 2010, http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=opis-dialektow&l2=dialekt-malopolski&l3=zywiecczyzna&l4=zywiecczyzna-gwara-mwr
  9. H. Karaś, Gwara okolic Biecza na Podkarpaciu, [w:] DPKI 2010, http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=opis-dialektow&l2=dialekt-malopolski&l3=ziemia-biecka&l4=&l4=ziemia-biecka-gwara-mwr
  10. H. Karaś, Gwary chełmińsko-dobrzyńskie dziś, [w:] DPKI 2010, http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=opis-dialektow&l2=dialekt-wielkopolski&l3=ziemia-chelminsko-dobrzynska&l4=zcd-gwara-regionu-mwr
  11. H. Karaś, Gwara kurpiowska – historia i współczesność, [w:] DPKI 2010: http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=opis-dialektow&l2=dialekt-mazowiecki&l3=kurpie&l4=kurpie-gwara-regionu-mwr
  12. H. Karaś, Charakterystyka gwar spiskich, [w:] DPKI 2010, http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=opis-dialektow&l2=dialekt-malopolski&l3=spisz&l4=spisz-gwara-mwr
  13. H. Karaś, Gwary krajniackie dawniej i dziś, [w:] DPKI 2010, http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=opis-dialektow&l2=dialekt-wielkopolski&l3=krajna&l4=krajna-gwara-regionu-mwr
  14. H. Karaś, Gwara lasowska – obszar, cechy, zróżnicowanie, [w:] DPKI 2010, http://www.dialektologia.uw.edu.pl/index.php?l1=opis-dialektow&l2=dialekt-malopolski&l3=lasowiacy&l4=lasowiacy-gwara-regionu-mwr
  15. Opis słowników gwarowych różnych regionów – DPKI (w wyróżnionych 39 regionach).
  16. H. Karaś, Język polski na Kowieńszczyźnie – sytuacja, zmiany, stan na początku XXI wieku, [w:] „Gwary polskie na Litwie”, red. K. Rutkovska, Wilno 2016, http://www.lenkutarmes.flf.vu.lt/apie/straipsniai, ss. 30 (wersja polska i litewska).
  17. H. Karaś, Specyfika gwar polskich na Kowieńszczyźnie na tle innych odmian polszczyzny na Litwie, [w:]Gwary polskie na Litwie”, red. K. Rutkovska,Wilno 2018, http://www.lenkutarmes.flf.vu.lt/apie/straipsniai, ss. 33 30 (wersja polska i litewska).
  18. H. Karaś, Językoznawstwo polonistyczne, [w:] „Jan Karłowicz jako animator życia naukowego i kulturalnego przełomu XIX i XX wieku”, red. M. Dawlewicz, Wilno 2014; http://www.karlowicz.flf.vu.lt/Jezykoznawstwo-polonistyczne-936.html; Leksykografia, http://www.karlowicz.flf.vu.lt/Leksykografia-963.htmlDialektologia, http://www.karlowicz.flf.vu.lt/Dialektologia-964.htmlEtymologia, http://www.karlowicz.flf.vu.lt/Etymologia-965.html; Onomastyka, http://www.karlowicz.flf.vu.lt/Onomastyka-966.html; Kultura języka polskiego, http://www.karlowicz.flf.vu.lt/Kultura-jezyka-polskiego-967.html; Historia języka polskiego, http://www.karlowicz.flf.vu.lt/Historia-jezyka-polskiego-i-edytorstwo-968.html